روندهاي
مديريت

فصل ۳
۱۸. گسترش روزافزون شركتهاي كوچك كارآفرين
-
نيروي كار زير ۳۰ سال ترجيح ميدهد به
جاي طي كردن مراتب پيشرفت شغلي در اين يا آن سازمان، خود به ايجاد
يك كسب و كار مستقل بپردازد. در حال حاضر نزديك به ۱۰ درصد جوانان
ميكوشند تا كسب وكارهاي دلخواه خود را آغاز كنند. اين رقم در
مقايسه با جوانان نسلهاي قبل سه برابر افزايش يافته است.
-
عدم اعتماد به سازمانهاي بزرگ روز به روز در
حال افزايش است. بسياري بر اين باورند كه مشاغل امروزي در عصر
دگرگونيهاي سريع فناوري، نميتوانند آينده اقتصادي مطلوبي را تضمين
كنند. برخي از شركتهاي تازه پا در دره سيليكون آمريكا كه صاحبان
خود را "يك شبه" ميلياردر كرده اند، نقش موثري در تغيير اين ارزشها
بازي كرده اند. به نظر ميرسد كه اين نگرش با شكست شركتهاي "داتكام"
اندكي تعديل شده است.
-
بر اساس گزارش مركز آمار وزارت كار آمريكا،
تعداد افراد خوداشتغال در اين كشور تا سال ۲۰۰۶ به ۲/۱۰ ميليون نفر
خواهد رسيد. با وجود اين شركت فوركستينگ اينترنشنال اعتقاد دارد كه
اين رقم بسيار پايين است و بايد انتظار داشت تعداد شهروندان
خوداشتغال در اين كشور تا سال ۲۰۰۶، به ۱۲ ميليون نفر برسد.
-
تعداد زنان كارآفرين كه اقدام به تاسيس
شركتهاي كوچك ميكنند، روز به روز در حال افزايش است. بسياري از
زنان مشاغل جاري خود را براي بازگشت به خانه، كنار ميگذارند و در
حين رسيدگي به امور خانواده، شركتهاي كوچك را نيز اداره ميكنند.
-
از دهه ۱۹۷۰ شركتهاي كوچك كه توسط
كارآفرينان مستقل راه اندازي شده بودند، بخش گسترده اي از مشاغل
جديد را ايجاد كردند. در اين دهه اغلب سازمانهاي بزرگ استخدام
كاركنان جديد را متوقف كردند. در سال ۱۹۹۵ شركتهاي كوچك يك ميليون
فرصت شغلي جديد و تمام وقت ايجاد نمودند. اين رقم در مقايسه با
فرصتهاي شغلي ايجاد شده توسط سازمانهاي بزرگ كه به زحمت به ۰۰۰/۱۰۰
ميرسد، رقم قابل ملاحظه اي است.
-
تا سال ۲۰۰۵، ۸۰ درصد نيروي كار در شركتهايي
با كمتر از ۲۰۰ كارمند، مشغول به كار خواهد بود.
اشارات:
روند خوداشتغالي همچنان ادامه خواهد يافت؛ زيرا همه شركتها در كنار
پرداختن به فعاليت تجاري خود، نياز به خدمات جديد ساير شركتها دارند تا
از عهده مشكلات روزمره خود برآيند. شناسه ها و ارزشهاي دو نسل ايكس و
داتكام همراه با پيشرفتهاي سريع در عرصه فناوري كه منجر به خلق فرصتهاي
كسب و كاري جــديــد ميشوند، اين
روند را به پيش ميرانند.
دست كم تا بيست سال آينده، كسب و كارهاي كوچك و تخصصي فعاليتهاي خود را
از طريق اينترنت انجام خواهند داد.
۱۹. جايگزين شدن الگوهاي سنتي كنترل و مديريت با
سازمانهاي " اطلاعات بنيان"
-
كسب و كارهاي بزرگ در تلاشند تا شكل تازه اي
به خود بگيرند. ديري نمي پايد كه كاركنان اين شركتها را افراد
متخصصي تشكيل ميدهند كه براي پيشبرد فعاليتهاي خود به اطلاعات
همكاران، مشتريان و مديران خود متكي خواهند بود.
-
سبكهاي مديريتي دستخوش تحول و دگرگوني خواهد
شد. مديران ارشد مي آموزند تا در بيشتر زمينه ها با كاركنان متخصص
خود مشورت كنند. از سوي ديگر كاركناني كه با تكيه بر اطلاعات
روزافزون خود، در تصميم گيريهاي مهم شركت ميكنند، به توانمنديهاي
جديدي دست مييابند.
-
سازمانهاي اطلاعات بنيان نيازمند نيروهاي
متخصص بيشتري هستند؛ متخصصاني كه تخصص خود را نه به دليل مديريت،
بلكه در اثر كار و تجربه به دست آورده اند. متخصصان تحقيق و توسعه،
ساخت و توليد، و بازاريابي در همه مراحل توسعه محصول در قالب يك
تيم چندرشته اي با يكديگر كار ميكنند و هيچ مرحله اي از فعاليتها
به طور جداگانه و بدون توجه به ساير مراحل انجام نميشود.
-
مديران ارشد دست از كارهاي "خرده مديريتي"
مي كشند و در جزئيات كار كاركنان خود اعمال نظر و مداخله نميكنند.
آنها انتظارات كلي خود را از عملكرد سازمان، بخشهاي مختلف آن و
متخصصان هر بخش تبيين و شفاف ميكنند و سپس با دريافت بازخوردهاي
لازم، ميزان دستيابي به نتايج مورد انتظار خود را ارزيابي ميكنند.
اشارات:
اين روندي مستمر و مسبوق به سابقه است. بسياري از سازمانهاي بزرگ
دگرگونيهاي چندي در فعاليتهاي خود ايجاد كرده اند, تا بيش از پيش بر
انعطاف پذيري خود بيافزايند. با اين وجود هنوز بسياري از شركتها، راهي
طولاني در پيش دارند. روند "كوچك سازي" از صنايع توليدي فراتر رفته و
به سمت اقتصاد خدماتي گسترش يافته است. اين فرآيند ديگر بار باعث گسترش
و ارتقاي كارآفريني ميشود. اين روند نه تنها براي شركتهايي كه اقلام
فرعي خود را از منابع خارجي تامين ميكنند، بلكه براي اشتغال كاركناني
كه كار خود را از دست داده اند, نيز مفيد است. بر اثر فرآيند كوچك
سازي، سازمانها بسياري از كاركنان باسابقه و مجرب خود را از دست داده
اند. در نتيجه از وجود "حافظه سازماني " بي نصيب شده اند!
شركت ها اقدام به " جوان سازي " نيروي كار كرده اند و نيروهاي جواني را
به كار گرفته اند كه سختيهاي دوران ركود سال ۲۰۰۰ را تجربه نكرده اند.
بسياري از شركتها براي سازگاري با شرايط جديد و استفاده از تجربه
كاركنان قديمي، آنها را ديگر بار استخدام ميكنند.
۲۰ . كاهش سطوح مديريت در سازمانهاي بزرگ
-
سطوح مديريت در سازمانهاي بزرگ در سال ۲۰۰۲
نسبت به سال ۱۹۹۹ كاهش يافته است و تعداد مديران نيز به يك سوم
رسيده است.
-
با كمك رايانه ها و سيستم هاي اطلاعات
مديريت، هر مدير ميتواند به جاي ۶ نفر، ۳۱ نفر را به طور موثر
كنترل كند. در حال حاضر اطلاعات از پايين به بالا در جريان است (
برخلاف گذشته كه اطلاعات از رده هاي بالا به سمت پايين جاري ميشد
).
-
با توجه به كاهش نياز شركتها به مديران
مياني، هرم مديريتي شركتها روز به روز هموارتر ميشود (سازمانها به
سمت ساختارهاي افقي تر حركت ميكنند )
-
كوچك سازي، تجديد ساختار, استفاده از منابع
برون سازماني و كاهش تعداد مديران مياني تا پايان سال ۲۰۰۶ همچنان
ادامه خواهد يافت.
-
فرصتهاي لازم براي ارتقاي شغلي به سطوح
بالاي سازمان انگشت شمار خواهد شد، چرا كه ارتقاي شغلي تنها به
حوزه هاي تخصصي محدود خواهد بود. در سال ۲۰۰۱، از هر ۵۰ نفر ۱ نفر
به مراتب بالاي سازماني ارتقا مييافت، حال آنكه اين رقم درسال
۱۹۸۷، ۱ نفر به ازاي هر ۲۰ نفر بود.
-
سازمانهاي اطلاعات بنيان بايد مجدانه بكوشند
تا متخصصان ماهر و باتجربه خود را براي ارتقا به سطوح مديريت ارشد
و رهبري سازمان آماده نمايند.
اشارات:
مديران ارشد براي حفظ جايگاه شغلي خود بايد دانش خود را در زمينه كار
با رايانه به عاليترين حد ممكن برسانند و اطمينان حاصل كنند كه با
استفاده از امكاناتي كه رايانه ها در اختيارشان ميگذارند، به خوبي
ميتوانند از عهده وظايف كنترلي خود برآيند.
يافتن مديران ارشد با دامنه تجربيات وسيع، كه لازمه مديريت يك شركت
تجاري بزرگ است، بسيار دشوار شده است. همراه با افزايش تقاضا براي
نيروي كار متخصص، اين امر به مراتب دشوارتر ميشود. مديران اجرايي براي
پيشرفت حرفه اي خود، بيش از آنكه مشتاق طي كردن سلسله مراتب سازماني
باشند، در صدد راه اندازي شركتهاي جديد و مستقل بر ميآيند.
۲۱ . هدر رفتن بخش عظيمي از وقت و انرژي مديران
براي عمل به مقررات دولتي
-
از سال ۱۹۹۶ تاكنون، يعني از زماني كه كنگره
آمريكا قوانين مربوط به اصلاح مقررات دولتي را به تصويب رساند, بيش
از ۱۴۰۰۰ قانون جديد وضع شده است! در طول اين مدت حتي يك مورد از
طرحها و لوايح قانوني پيشنهاد شده به كنگره رد نشد. حجم اطلاعات
منتشر شده از سوي سازمان ثبت اسناد فدرال در مورد طرحها و لوايح
پيشنهادي و تصويب شده در سال ۱۹۹۸، نسبت به ميزان مشابه خود در ۱۰
سال قبل ۵۰ درصد افزايش داشت و جمعاً به ۰۰۰/۵۰ صفحه رسيد.
-
اين روند تنها ويژه آمريكا نيست. كاركنان
اتحاديه اروپايي در بروكسل با سرعت هر چه تمامتر در حال وضع و
تصويب مقررات جديد هستند. هدف آنها اين است كه يك ساختار قانوني
استاندارد را در تمام نظام ملي كشورهاي عضو اتحاديه ايجاد كنند.
اشارات:
ترديدي نيست كه قوانين و مقررات بايد وجود داشته باشند، اما گاه باعث
ايجاد كشمكش و تنش ميشوند ، در حالي كه بايد تسهيل كننده وتسريع كننده
باشند، خود به يك ترمز تجاري براي رشد اقتصادي تبديل ميشوند.
از سوي ديگر افزايش قوانين و مقررات در كشورهاي پيشرفته ميتواند مزيت
رقابتي ويژه اي براي كشورهايي چون هندوستان و چين بيافريند. در اين
كشورها روند "مقررات زدايي" از سرمايه گذاري خارجي و گردش سرمايه به
سرعت در حال پيشرفت است و اين در حالي است كه وضعيت بهداشت، امنيت شغلي
و برنامه هاي زيست محيطي آنها همچنان ابتدايي و پيش پا افتاده است، يا
اصلا وجود ندارد. وضعيت نامطلوب كشورهايي نظير روسيه، تا زماني كه
قوانين و مقررات لازم براي ايجاد و تضمين يك محيط تجاري باثبات عاري از
تشنج را وضع نكنند، به همين منوال باقي خواهد ماند.
بازگشت به صفحه
فهرست گزارش
|