گروه سناريو‌هاي جهاني در سال ۱۹۹۵ از سوي موسسه‌ي محيط زيست استکهلم در كشور سوئد تأسيس شد. اين گروه سناريو‌هايي براي توسعه‌ي پايدار جهان ابداع كرده است. سناريوهاي مذكور شامل نتايج مدل‌هاي شبيه‌سازي, روندهاي کليدي جمعيت شناختي, اقتصادي, و زيست محيطي و نيز داستان‌هاي توصيف كننده زندگي انسان هاي آينده مي شود.


به منظور سازماندهي آينده‌هاي ممکن فراوان، سه دسته سناريوي عام تعريف و نام‌هاي زير براي آن‌ها انتخاب شدند:

        - سناريوي جهان‌هاي متعارف

        - سناريوي توحش و بربريت

        - سناريوي گذار بزرگ



از طريق اين سه دسته عام، جوهره‌ي اصلي چالش‌هاي درازمدت فراروي جهان امروز نشان داده مي‌شود. در سناريوي جهان‌هاي متعارف, تغيير به ‌صورت تدريجي ادامه يافته و بدون ظهور هيچ گونه ناپيوستگي يا رويدادي شگفت انگيز, ارزش‌ها و نهادهاي بشر در پايان قرن بيست و يكم شبيه امروز خواهند بود. در خانواده سناريوي توحش, آينده‌اي به تصوير کشيده مي‌شود که بحران‌هاي فزاينده و رو به گسترش، فراتر از ظرفيت نهادهاي امروزي جوامع خواهد شد به گونه‌اي که نهايتاً بنيان‌هاي اجتماعي, اقتصادي و اخلاقي فرو پاشيده و تمدن بشر با حرکت به سمت هرج و مرج يا استبداد کامل، انحطاط خواهد يافت. نهايتاً در خانواده سناريوي گذار بزرگ، به خاطر تغيير و جابه‌جايي عميق و به‌هنگام ارزش‌ها و نهاد‌هاي بشري, آينده‌اي کاملاًً متفاوت ساخته خواهد شد. در واقع، در سراسر جهان مردم به کيفيت بالاي زندگي, رفاه مادي, همبستگي اجتماعي و حفاظت از طبيعت دست يافته و بر آن تأکيد مي‌ورزند.

در خانواده جهان‌هاي متعارف, سناريو "مرجع" يا همان روال متعارف کسب و کار از برون‌يابي اثر سياست‌هاي کنوني در قرن بيست و يکم به ‌دست آمده است و نشان مي‌دهد که ثروت کل جهان بيشتر اما توزيع آن ناعادلانه ‌بوده و آسيب گسترده‌اي به محيط زيست وارد خواهد شد. سناريو "اصلاح سياست‌ها" نشان مي‌دهد که اقدامات جامع و هماهنگ دولت‌ها بر پايه‌ و در چارچوب ارزش‌ها و نهاد‌هاي کنوني جوامع بشري تا چه ميزان مي‌تواند دغدغه‌هاي مربوط به توزيع عادلانه‌ي ثروت و حفظ محيط زيست را تخفيف دهد. "اشتراک زيست محيطي" و "پارادايم نوين توسعه" دو حالت متفاوت خانواده سناريوي گذار بزرگ هستند. در سناريو‌ي اول آينده حول دو مولفه تمرکززدايي شديد و خودکفايي اقتصادي محلي شکل مي‌گيرد و سناريو‌ي دوم نيز معرف يک تمدن جهاني است که بر عدالت و محيط زيست تمرکز خواهد داشت. سناريو "انحطاط" نشانگر فروپاشي کامل تمدن بشري و دسته‌بندي انسان‌ها در قبيله‌هاي کوچک, فقير و هميشه در حال نزاع و جنگ است. در سناريو "جهان بي پناه" نيز زورمداران از انباشت‌هاي کوچک ثروت خود در بين اکثريت مردم بي‌چيز و فقير حفاظت مي‌کنند.

اعضاي گروه سناريوهاي جهاني براي اين سناريوها داستان‌هاي مفصلي تدوين و نام آن‌ها را "تاريخچه‌هاي آينده" گذاشته‌اند. اين داستان‌ها به شکلي نوشته شده‌اند که گويا افرادي در پايان قرن بيست و يکم خواسته‌اند براي روايت رويدادهاي ابتداي قرن بيست و يکم، که جهان آن هنگام را ساخته است، مقاله‌اي تاريخي در يک مجله چاپ کنند. قصد اصلي گروه مذکور از ابداع اين سناريو‌ها فراهم‌سازي مبناي استدلال درباره‌ي اقدامات کوتاه‌مدت مشخص و هم‌چنين ارائه‌ي استراتژي‌هاي مديريت ريسک است. بديهي است که سناريوي توحش و انحطاط تمدن, آينده‌اي است که بايد از آن اجتناب کرد. سناريوي جهان‌هاي متعارف، که خرد متعارف کنوني را در خود جاي داده است، نيز به صورت سطحي جالب است اما به باور اعضاي گروه چنين آينده‌اي اتکا پذير نيست. به بيان ديگر، آن‌ها معتقدند که نهاد‌ها و ارزش‌هاي کنوني بشر که تمايل به رشد اقتصادي توأم با کيفيت زندگي دارد، شايد در واکنش به چالش‌هاي نو ظهور قرن بيست و يکم به اندازه‌ي کافي انعطاف‌پذير نباشد. شايد با خوش شانسي جهان‌هاي متعارف دوام بياورند اما در غير اين صورت به احتمال زياد سناريوي توحش و بربريت محقق خواهد شد. تنها سناريوي گذار بزرگ قادر به مواجهه با طوفان‌هاي در انتظار جوامع بشري و پرهيز از پيامدهاي زيان بار خواهد بود. بنابراين، گروه مذكور براساس اين سناريوها پيشنهاد مي كند که مهمترين گامي که جامعه بايد به منظور توسعه‌ي پايدار درازمدت بردارد انجام اقدامات کوتاه‌مدت و به هنگام براي تبديل و تغيير ارزش‌هايي است که به نهاد‌ها و انتخاب‌هاي آينده جوامع بشري شکل خواهند داد.



منبع:

http://www.gsg.org